Strona główna » Dotacje LGD dla bibliotek. Jak sfinansować warsztaty, grę, książkę lub komiks?

Dotacje LGD dla bibliotek. Jak sfinansować warsztaty, grę, książkę lub komiks?

Gra terenowa o historii miejscowości, wielkoformatowa planszówka zaprojektowana z młodzieżą, warsztaty podcastowe albo własna książka lub komiks wydane przez bibliotekę – takie działania warto rozważyć przy poszukiwaniu środków z Lokalnych Grup Działania. LGD prowadzą nabory finansowane z funduszy europejskich, w których mogą uczestniczyć także biblioteki. Jak znaleźć właściwy konkurs, sprawdzić warunki i połączyć pomysł z potrzebami mieszkańców? Wyjaśniamy, od czego zacząć, oraz podpowiadamy działania, które warto włączyć do projektu.

DOTACJE LGD DLA BIBLIOTEK – NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

Gdzie szukać: w Lokalnej Grupie Działania obejmującej miejscowość i obszar planowanego projektu.
Źródła środków: m.in. LEADER w Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027 oraz Europejski Fundusz Społeczny Plus w programach regionalnych.
Wnioskodawcy: zależnie od naboru – biblioteki i inne instytucje kultury, jednostki samorządowe, organizacje pozarządowe lub inne wskazane podmioty.
Kwoty i wkład własny: określa regulamin konkretnego konkursu. Poziom wsparcia dla biblioteki publicznej może różnić się od poziomu przewidzianego dla NGO.
Terminy: lokalne harmonogramy i ogłoszenia. Nie ma jednego ogólnopolskiego terminu składania wniosków.
Pomysły na projekt: edukacja regionalna i ekologiczna, integracja mieszkańców, dziedzictwo lokalne i kulturowe, warsztaty twórcze, gry oraz publikacje – odpowiadające celom i warunkom naboru.

Spis treści

Czym jest LGD i jak działa finansowanie?

Zbliżenie z góry na pięć osób stojących w kręgu i przybijających sobie nawzajem „żółwika” na znak współpracy i zaangażowania zespołowego.Lokalna Grupa Działania działa na określonym obszarze i wdraża Lokalną Strategię Rozwoju, czyli LSR. To w niej zapisano lokalne potrzeby, cele i przedsięwzięcia, na które przeznaczono środki. W przypadku biblioteki punktem wyjścia może być więc edukacja mieszkańców, ochrona dziedzictwa, integracja społeczna lub rozwijanie lokalnej oferty kulturalnej. Zakres trzeba sprawdzić w strategii właściwej LGD.

Pod hasłem „dotacje z LGD” kryją się różne mechanizmy. Dla projektów edukacyjnych i kulturalnych warto sprawdzić przede wszystkim dwie ścieżki:

  • EFS+, czyli Europejski Fundusz Społeczny Plus – środki z programów regionalnych, np. na edukację pozaformalną, rozwój kompetencji i integrację społeczną. W projektach grantowych LGD może otrzymywać środki na większy projekt, a następnie wybierać lokalnych grantobiorców (np. biblioteki) i zawierać z nimi umowy.
  • LEADER / EFRROW – wsparcie w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej. W lokalnych konkursach pojawiają się m.in. ochrona dziedzictwa, świadomość obywatelska i włączenie społeczne. Przy zwykłych naborach LGD ocenia i wybiera operacje, a postępowanie dotyczące przyznania pomocy prowadzi właściwy samorząd województwa.

Praktyczne znaczenie jest duże: dwa nabory tej samej LGD mogą mieć innych odbiorców, poziomy dofinansowania i zasady składania wniosków. Dlatego warto czytać dokumenty przypisane do wybranego konkursu, a nie opierać budżetu wyłącznie na ogólnej informacji o funduszu.

Sprawdź: przykład konkursu grantowego EFS+ LGD Morawskie Wrota.

Jak znaleźć właściwą LGD i nabór dla biblioteki?

Zacznij od bazy Lokalnych Grup Działania KSOW+. Można w niej wyszukiwać według gminy, województwa lub nazwy LGD. Pomocna jest także mapa LGD. Baza zawiera obszary działania, kontakty i informacje o funduszach.

Na stronie wybranej grupy sprawdź:

  1. Obszar LSR – czy obejmuje miejscowość i miejsce realizacji działań.
  2. Harmonogram naborów – jakie konkursy zaplanowano i kiedy mogą się rozpocząć.
  3. Ogłoszenie oraz regulamin – kto składa wniosek, na co i w jakim terminie.
  4. Lokalne kryteria wyboru – za jakie cechy projektu można otrzymać punkty.
  5. Wzór umowy i zasady rozliczenia – jakie obowiązki będą towarzyszyć realizacji.

Harmonogram jest zapowiedzią. Dopiero ogłoszenie i dokumentacja naboru pozwalają zweryfikować jego ostateczne warunki. Przed przygotowaniem kosztorysu warto umówić konsultację w biurze LGD i przedstawić krótki opis pomysłu.

LGD można wyszukać korzystając z ogólnodostępnej bazy.

Czy biblioteka może samodzielnie złożyć wniosek?

Tak, jeżeli należy do podmiotów uprawnionych w konkretnym naborze. Czasem regulamin wymienia biblioteki wprost. Tak jest np. w naborze 5/2026 Wrót Wielkopolski. W innych konkursach trzeba odczytać kategorię prawną: samorządowa biblioteka będąca instytucją kultury należy do jednostek sektora finansów publicznych, oznaczanych skrótem JSFP.

Osobno trzeba sprawdzić wymagania dotyczące siedziby lub oddziału, związku z obszarem LSR (Lokalnej Strategii Rozwoju), działalności statutowej oraz uczestników projektu. Sam fakt, że biblioteka działa na terenie LGD, nie przesądza o spełnieniu wszystkich warunków.

Biblioteka i NGO – jak zaplanować współpracę?

Warto rozważyć współpracę biblioteki ze stowarzyszeniem lub fundacją. NGO może wnosić doświadczenie w pracy z określoną grupą, kontakt z mieszkańcami lub wiedzę o lokalnym dziedzictwie. Biblioteka może wspierać działania swoimi zbiorami, kompetencjami i zapleczem. Zakres takiej współpracy trzeba ustalić w odniesieniu do regulaminu.

Formalne partnerstwo wymaga spełnienia warunków przez partnerów. W LEADER trzeba rozróżnić operację realizowaną w partnerstwie od projektu partnerskiego łączącego różne obszary LSR. W tej pierwszej formule obowiązuje m.in. wymóg jednakowego poziomu dofinansowania partnerów. Ma to znaczenie przy łączeniu biblioteki jako JSFP i NGO.

Jeżeli konkurs jest przeznaczony wyłącznie dla NGO, uprawniona organizacja może przygotować własny projekt dla mieszkańców i uzgodnić z biblioteką dopuszczalny zakres współpracy. Nie należy jednak zakładać, że biblioteka może zostać finansowanym partnerem tylko dlatego, że wniosek składa stowarzyszenie. Role, odpowiedzialność i ponoszenie wydatków warto potwierdzić z LGD przed opracowaniem budżetu.

Przykład naboru ograniczonego do NGO: Partnerstwo Drawy z Liderem Wałeckim, 5/WS/2026.

Ile można otrzymać i jaki wkład własny zaplanować?

Nie sposób wskazać jednej kwoty dotacji dla wszystkich bibliotek. Znaczenie mają lokalny limit na projekt, status wnioskodawcy i rodzaj operacji. W wytycznych LEADER przewidziano do 75% kosztów kwalifikowalnych dla operacji realizowanych przez JSFP. Dla podmiotów innych niż JSFP wsparcie operacji nieinwestycyjnych lub obejmujących inwestycje nieprodukcyjne może wynosić do 100%. Warunki i właściwą wersję wytycznych należy odczytać z dokumentacji naboru.

Inne zasady mogą obowiązywać w grantach EFS+. Przykładowo w zakończonym naborze III/EFS+/KM/2026 LGD „Razem dla Powiatu Radziejowskiego” grant wynosił od 20 000 do 100 000 zł, a wymagany wkład własny co najmniej 5% wydatków kwalifikowalnych.

Co można zaplanować w projekcie biblioteki?

Poniższe propozycje pokazują, jak połączyć ofertę Good Books i Good Games z edukacją, dziedzictwem oraz integracją mieszkańców. Nie stanowią wspólnego katalogu kosztów kwalifikowalnych wszystkich LGD. W wybranym konkursie trzeba sprawdzić zarówno zasadność działania, jak i możliwość opłacenia jego poszczególnych elementów.

1. Wydanie własnej książki lub komiksu

Książka biblioteki może powstać z opowieści mieszkańców, lokalnych legend, wspomnień lub pracy nad wspólnie wymyśloną postacią. Komiks pozwala połączyć poznawanie historii z tworzeniem scenariusza i ilustracji.

Pomysł na projekt: cykl warsztatów pisarskich i ilustratorskich, praca nad tekstem, przygotowanie publikacji i spotkanie prezentujące efekt mieszkańcom.

Takie działania zrealizowały biblioteki w Bogdańcu i Zwierzynie, korzystając ze środków EFS+ za pośrednictwem LGD. W Bogdańcu powstała książka „Zola i sekret ukrytych książek”, a w Zwierzynie komiks inspirowany lokalną historią. Publikacje były częścią szerszych działań twórczych i integracyjnych.

Maskotka Zoli i książki wydane przez bibliotekęPrzeczytaj: „Biblioteka jako wydawca. Jak powstały książka w Bogdańcu i komiks w Zwierzynie?” >>

2. Mobilna gra terenowa ActionTrack

Miejscowe legendy, historie dawnych mieszkańców, zabytki albo przyroda okolicy mogą stać się podstawą gry prowadzącej uczestników przez miejscowość. W ActionTrack trasa łączy się z fabułą i zadaniami wykonywanymi na smartfonach. Projekt można rozwinąć o warsztaty, podczas których mieszkańcy zbierają materiały i współtworzą scenariusz.

Pomysł na projekt: młodzież rozmawia z seniorami, poznaje lokalne historie i opracowuje zadania. Powstaje gra, którą biblioteka wykorzystuje do edukacji regionalnej. W naborze ekologicznym tematem mogą być lokalne ekosystemy i odpowiedzialne korzystanie z zasobów przyrody.

Zaplanuj własną grę mobilną z Good Games >>

3. Wielkoformatowa gra planszowa

Gra o lokalnej historii, tradycjach lub przyrodzie może powstać podczas warsztatów projektowania z udziałem mieszkańców. Uczestnicy opracowują temat, zasady i zadania, a gotowa plansza służy do rozgrywek w bibliotece oraz podczas wydarzeń plenerowych.

Pomysł na projekt: międzypokoleniowy zespół tworzy grę o swojej gminie. Warsztaty uzupełniają spotkania z osobami znającymi jej historię, a na zakończenie odbywa się wspólna rozgrywka. W dalszych działaniach biblioteka korzysta z gry podczas spotkań ze szkołami i rodzinami.

Młodzież stoi wokół planszy do wielkoformatowej planszówki podczas premierowej rozgrywkiPrzykład: premiera wielkoformatowej gry planszowej w Gołuchowie. Dowiedz się, jak „Zagadka zaginionych żubrów” ożywiła lokalną historię >>

4. Warsztaty dla mieszkańców

Dobór zajęć warto zacząć od celu projektu i potrzeb grupy. Zamiast zestawiać przypadkowe spotkania, można zaplanować cykl prowadzący do wspólnego efektu:

  • Podcasty i historia mówiona – nagrania wspomnień, rozmowy o miejscowości, lokalnych zawodach i tradycjach. Dowiedz się więcej o warsztatach podcastowych >>.
  • Animacja poklatkowa – krótkie filmy na podstawie legend, archiwalnych fotografii lub opowieści o przyrodzie. Zobacz przykład warsztatów animacji poklatkowejej >>
  • Warsztaty literackie, ilustratorskie i komiksowe – wspólne tworzenie opowieści i poznawanie procesu wydawniczego.
  • Edukacja ekologiczna i regionalna – zajęcia odnoszące się do konkretnych zasobów i problemów okolicy, zakończone materiałami edukacyjnymi lub grą.
  • Warsztaty cyfrowe – praca nad nagraniami, wirtualną wystawą czy materiałami multimedialnymi, jeśli wpisują się w dopuszczony zakres wsparcia.
  • Warsztaty tworzenia challenge boxów, czyli ,,skrzyni zagadek” – projektowanie gier logicznych z fabułą, szyframi i zagadkami, łączących edukację z zabawą i współpracą.
  • Escape Room – tworzenie pokoi zagadek inspirowanych lokalną historią i zasobami instytucji, rozwijających logiczne myślenie, kreatywność i współpracę.

Sprawdź warsztaty dla odbiorców w ofercie Good Books >>

5. Wystawy i materiały o lokalnym dziedzictwie

Uzupełnieniem projektu mogą być: wystawa fotografii i wspomnień, cyfrowa ekspozycja, seria nagrań, mapa lokalnych historii lub zestaw materiałów do zajęć. Warto od razu ustalić, kto będzie korzystać z efektów i jak biblioteka włączy je do swojej oferty.

Jeżeli potrzebny jest sprzęt, jego zakup powinien wynikać z działań i warunków konkursu. Przykładowo w zakończonym naborze 10/2026 LGD Zielony Pierścień wyposażenie mogło stanowić do 50% budżetu, a same jednorazowe imprezy były wyłączone.

Przykłady naborów: różne cele i warunki

  • Wrota Wielkopolski – nabór 5/2026, 4-18 listopada 2026 r. Wprost skierowany do instytucji kultury, w tym bibliotek. Dotyczy dziedzictwa i projektów partnerskich łączących co najmniej dwa obszary LSR. Wsparcie: od 50 000 do 130 959 zł, do 75% kosztów kwalifikowalnych. Ogłoszenie i dokumentacja.
  • Pojezierze Razem, zachodniopomorskie – dwa nabory, 9-24 listopada 2026 r. Jeden dotyczy ochrony dziedzictwa, drugi włączenia społecznego. W obu katalog obejmuje JSFP i NGO. To przykład, dlaczego warto porównać kilka przedsięwzięć tej samej LGD. Nabór 4/2026/ODKP i nabór 5/2026/WS.
  • Kraina Dinozaurów, opolskie – nabór 4/2026, zakończony 16 listopada 2026 r. Edukacja ekologiczna. Dla biblioteki jako JSFP: od 50 000 do 130 959 zł, do 75% kosztów kwalifikowalnych. Regulamin wskazuje m.in. trzy akcje edukacyjne i 150 uczestników. Ogłoszenie i regulamin.
  • Razem dla Powiatu Radziejowskiego, kujawsko-pomorskie – nabór III/EFS+/KM/2026, zakończony 18 września 2026 r. Wsparcie klubów młodzieżowych, w tym zajęć artystycznych, filmowych i poświęconych kulturze lokalnej. Ten przykład pokazuje, że środków na warsztaty warto szukać także pod hasłem edukacji pozaformalnej. Archiwalne ogłoszenie.

Jak przygotować koncepcję projektu bibliotecznego?

  1. Określ potrzebę mieszkańców. Kto ma skorzystać z projektu i co utrudnia tej grupie udział w kulturze, edukacji lub życiu lokalnym?
  2. Powiąż cel z LSR i naborem. Wskaż konkretne przedsięwzięcie i sprawdź, czy obejmuje planowaną grupę oraz działania.
  3. Ułóż program. Zaplanuj liczbę spotkań, ich kolejność, uczestników i efekt wspólnej pracy. Gra, książka czy podcast powinny mieć określoną funkcję w projekcie.
  4. Sprawdź koszty i harmonogram. Uwzględnij przygotowanie, realizację, opracowanie rezultatów, dostępność oraz potrzebny czas na druk lub produkcję.
  5. Ustal sposób potwierdzenia rezultatów. Zastanów się, jak udokumentujesz udział mieszkańców, rozwój umiejętności i późniejsze wykorzystanie materiałów. Dopasuj plan do wskaźników wymaganych w konkursie.

Do rozmowy z biurem LGD warto zabrać także pytania o uprawnienia biblioteki, partnerów, kwalifikowalność licencji i produkcji materiałów, wkład własny oraz sposób wypłaty środków.

Zaplanuj działania do projektu z Good Books i Good Games

Pomagamy dobrać i przygotować działania edukacyjne, twórcze i animacyjne do projektów bibliotek oraz organizacji pozarządowych. Możemy zaproponować warsztaty, grę mobilną ActionTrack, wielkoformatową grę planszową albo wsparcie w procesie wydania przez bibliotekę własnej książki lub komiks.

  • Podpowiemy działania dopasowane do tematu projektu i grupy uczestników,
  • przygotujemy opisy proponowanych warsztatów i innych elementów projektu,
  • dostarczymy biogramy trenerów i osób prowadzących,
  • przygotujemy wycenę oraz ustalimy zakres i harmonogram realizacji.

Na tej podstawie wygodnie opracujesz część merytoryczną i kosztorysową dotyczącą zamawianych działań.

Dobierzemy działania, prowadzących i zakres realizacji oraz przygotujemy wycenę.

    Skontaktuj się z nami! Zadzwoń: Kasia: 730 215 888, Asia: 530 752 569, Ola: 537 449 555, napisz na szkolenia@goodbooks.pl lub wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą!

    Artykuł ma charakter informacyjny. O możliwości uzyskania wsparcia i kwalifikowalności wydatków rozstrzygają dokumenty właściwego naboru. Fundacja Good Culture oraz inicjatywy Good Books i Good Games przygotowują i realizują działania do projektów; nie są operatorami tych naborów.

    Zobacz także