Różnorodność językowa 2026 – zasady naboru i pomysły na działania

Program „Różnorodność językowa” to propozycja wsparcia dla inicjatyw, które pielęgnują i rozwijają bogactwo językowe Polski. Dla bibliotek, instytucji kultury oraz organizacji pozarządowych to szansa na realizację projektów edukacyjnych, popularyzatorskich i artystycznych, które wprowadzają języki mniejszościowe do współczesnego obiegu kultury i życia codziennego.

Spis treści

• O czym jest program
• Kto może aplikować
• Na co możesz przeznaczyć środki
• Kryteria oceny i wskazówki
• Kontakt i wsparcie

O czym jest program

Program „Różnorodność językowa” służy zachowaniu i rozwojowi języków mniejszościowych we współczesnym przekazie kulturowym. Jego celem jest pokazanie potencjału kultur mniejszości poprzez ofertę wykraczającą poza tradycyjną obrzędowość i folklor.

W edycji 2026 szczególny nacisk położono na budowanie świadomości o roli języka w tworzeniu tożsamości, wzmacnianie języka jako środka wyrazu artystycznego oraz promowanie szacunku dla odmienności językowej.

Program wspiera działania przeciwdziałające agresji językowej, manipulacji i dezinformacji, a także inicjatywy zwiększające obecność języków mniejszościowych w mediach i sferze publicznej.

Kto może aplikować

O dofinansowanie mogą ubiegać się:

• biblioteki i inne samorządowe instytucje kultury (z wyłączeniem tych współprowadzonych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego),
• organizacje pozarządowe,
• koła gospodyń wiejskich (wpisane do rejestru ARiMR),
• kościoły i związki wyznaniowe,
• podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Jeden podmiot może złożyć tylko jeden wniosek na jedno wybrane zadanie. Nabór prowadzony jest wyłącznie drogą elektroniczną przez system WITKAC. Po wysłaniu wniosku nie ma możliwości jego edycji.

Na co możesz przeznaczyć środki

Program definiuje pięć głównych kategorii zadań:

⮕ Działania edukacyjne i popularyzatorskie

Wykłady, spacery edukacyjne, gry oraz warsztaty tworzące przestrzeń do rozmów w językach mniejszościowych. Program promuje angażujące formy pracy, takie jak warsztaty, działania interaktywne oraz gry i zabawy.

• Szkolenia dla kadr kultury: w tej kategorii możliwe jest zrealizowanie szkolenia dla bibliotekarzy poświęconego pracy z mniejszościami językowymi w bibliotece. Program takiego szkolenia koncentruje się na tym, jak skutecznie zapraszać do instytucji osoby posługujące się językami mniejszościowymi. Uczestnicy uczą się tworzenia oferty (np. w oparciu o literaturę ukraińskojęzyczną), która buduje u migrantów poczucie przynależności („czuję się tu u siebie”), kładąc nacisk na szacunek, otwartość oraz praktyczne aspekty włączania grup mniejszościowych w życie lokalnej społeczności.
• Gry terenowe i nowe technologie: program stawia na nowoczesność, w tym mobilne gry terenowe (np. z wykorzystaniem narzędzia ActionTrack). Takie „działania interaktywne zachęcające do własnych poszukiwań” są wysoko oceniane, bo pozwalają opowiadać o kulturze wspólnot językowych we współczesnym kontekście.
• Warsztaty z podcastów dla młodzieży to kolejna forma angażowania młodszych pokoleń w tematykę mniejszościową. Nauka tworzenia treści audio połączona z refleksją nad językiem pozwala na budowanie dialogu międzykulturowego w sposób atrakcyjny dla młodzieży.

Uwaga: finansowaniu nie podlegają kursy językowe ani produkcja gier planszowych.

⮕ Projekty online

Webinaria, portale, wideoblogi, podcasty oraz aplikacje służące przekazywaniu wiedzy o językach. Ważnym wymogiem jest udostępnienie powstałych treści cyfrowych na wolnych licencjach (z uznaniem autorstwa), aby zapewnić trwałość rezultatów.

⮕ Sympozja i konferencje

Wydarzenia naukowe i popularnonaukowe poświęcone tematyce języków mniejszościowych. Koszty kwalifikowane obejmują m.in. honoraria prelegentów, jednak wyłączone jest finansowanie druku materiałów pokonferencyjnych.

⮕ Nowe, autorskie utwory artystyczne

Spektakle, performance, krótkie formy filmowe (reportaż, animacja), wystawy oraz utwory muzyczne z warstwą tekstową. Działania te muszą być tworzone przynajmniej w części w językach mniejszościowych. Uwaga: z tej kategorii nie można finansować wydawania książek ani produkcji płyt.

⮕ Kampanie promocyjne i akcje społeczne

Inicjatywy wskazujące na wartości związane z wielojęzycznością i różnorodnością kulturową. Projekty w tej kategorii powinny wykorzystywać nowoczesne kanały komunikacji i odpowiadać na współczesne wyzwania, takie jak przeciwdziałanie mowie nienawiści.

Kryteria oceny i wskazówki

Wnioski podlegają ocenie organizacyjnej (max 15 pkt) oraz merytorycznej (max 85 pkt). Aby otrzymać dofinansowanie, należy zdobyć minimum 80 punktów.

Kluczowe aspekty oceny:

• Diagnoza potrzeb: wykazanie zasadności realizacji zadania dla konkretnej społeczności językowo-kulturowej.
• Udział społeczności: włączenie przedstawicieli społeczności oraz ekspertów/konsultantów językowych w realizację projektu.
• Dostępność: zaplanowanie działań dla osób ze szczególnymi potrzebami (zgodnie z ustawą o dostępności).
• Trwałość: wypracowanie rezultatów, które pozostaną dostępne po zakończeniu finansowania (np. scenariusze, materiały online).

Ważne ograniczenia finansowe: wkład własny (min. 20%) nie może pochodzić z innych środków Ministra Kultury ani instytucji mu podległych. Zakaz ten obejmuje także środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Program nie finansuje wydatków inwestycyjnych ani zakupu środków trwałych. Łączne koszty obsługi finansowej, księgowej oraz prawnej nie mogą przekroczyć 15% kwoty dofinansowania.