Home Tags Posts tagged with "komiks"
Tag:

komiks

Komiks w instytucji kultury, bibliotece i szkole coraz częściej gości. I coraz więcej osób musi zmierzyć się z nim w codziennej pracy. Jeszcze przed wybuchem pandemii w Polsce we Wrocławiu i w Warszawie zorganizowaliśmy dwa pilotażowe szkolenia otwarte. Miały one na celu przedstawienie komiksu jako narzędzia pracy z odbiorcą w każdym wieku. Pokazały podstawy działań promujących czytelnictwo, a także zaprezentowanie możliwie wielu wartościowych tytułów, które warto wprowadzić do swoich zbiorów.

Wielki powrót

Niektórzy od lat angażują się w działania związane z kulturą komiksu, inni są na początku wspólnej drogi z odkrywanym na nowo gatunkiem. Dlaczego odkrywanym na nowo? Już kilka pokoleń zdążyło wyrosnąć na komiksach. Ale nigdy do tej pory nie było takiej mnogości tytułów dostępnych na polskim rynku. Różnorodność gatunkowa i artystyczna oraz ukierunkowanie na rozmaitego odbiorcę czynią z komiksu zarówno produkt kultury masowej, jak i uniwersalne źródło wiedzy, narzędzie kształtowania wrażliwości i rozwijania wyobraźni. Jak jednak z tego bogactwa gatunku i ogromu informacji wydobyć wskazówki cenne dla każdego? Rozbieżność doświadczeń uczestników i ich „świadomości komiksowej” stanowiła największe wyzwanie dla mnie, prowadzącej szkolenie.

Komiks w bibliotece

Po tradycyjnym wprowadzeniu do historii i teorii komiksu dalszą część szkolenia oparłam na własnych doświadczeniach w pracy w bibliotece. Punkt wyjścia do rozbudowywania istniejących i tworzenia nowych kolekcji przez uczestniczących w spotkaniu bibliotekarzy i bibliotekarki (głównie tych, którzy pracują z młodzieżą i dorosłymi czytelnikami) stanowił zbiór komiksów i powieści graficznych usystematyzowany według tematów o edukacyjnym potencjale. Poza budowaniem zbiorów omówiliśmy działalność dyskusyjnych klubów komiksu, spotkania autorskie z artystami, pisanie projektów promujących czytelnictwo, warsztaty komiksowe. Uczestnicy zapoznali się z ofertą polskich wydawnictw i poznali szczegóły komiksowego projektu realizowanego w ramach dotacji ministerialnej. Wynikiem pracy zespołowej podsumowującej szkolenie były zalążki kolejnych projektów popularyzujących komiks.

Dobry trend

Cieszy powszechne zainteresowanie komiksem i poszerzanie oferty instytucji kultury o działania z nim związane. Nie każdy może zbudować tak imponujący komiksozbiór, jaki posiada (i wciąż rozbudowuje) nasz gospodarz w stolicy – Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy. Ale warto, aby osoby pracujące z komiksem na co dzień (niezależnie od stopnia wtajemniczenia) otworzyły się na możliwości, jakie oferuje, i na własną rękę rozpoczęły kolejny etap działań poświęcony temu fantastycznemu medium. Do tego przede wszystkim chciałam zachęcić uczestników szkolenia.

Jeżeli jesteście zainteresowani zorganizowaniem szkolenia pt. „Komiks w instytucji kultury” (lub innego) dla swoich bibliotekarzy w formie online – zapraszamy do kontaktu drogą mailową: [email protected]
komiks-w-instytucji-kultury-i-szkole (1)komiks-w-instytucji-kultury-i-szkole (1)komiks-w-instytucji-kultury-i-szkole (1)
0 comment
0 FacebookEmail
Komiks historyczny i edukacja

W komiksie, tak jak w innych mediach, możemy mówić o różnych gatunkach, także gatunkach non-fiction. W zasadzie bez problemu znaleźć możemy przykłady z konkretnych gatunków. Pojawiają się komiksy historyczne, reportażowe, podróżnicze, biograficzne, autobiograficzne (w formie dzienników czy wspomnień), ale też wywiady graficzne.

Podział komiksów na gatunki

Nieco inaczej postrzegać będziemy inne komiksy opisujące lub tłumaczące rzeczywistość. Znajdziemy np. komiksy historyczne, poświęcone filozofii, przyrodzie, czyli po prostu edukacyjne. Takie tłumaczenie różnych aspektów z wykorzystaniem powieści graficznych znamy przecież choćby z instrukcji obsługi. Często je wykorzystują, żeby dokładnie przedstawić dany proces. Ciekawym przykładem jest tu „Zrozumieć komiks” Scotta McClouda, który jest komiksem o teorii komiksu. Publikacja ta ma duże znaczenie zarówno dla osób wchodzących w świat powieści graficznych, jak i zaznajomionych już z tym medium.Komiks historyczny i edukacja

Komiks historyczny, lub inaczej mówiąc – non-fiction, jest zagadnieniem ważnym i interesującym z wielu powodów. Po pierwsze opowieści komiksowe są dużym odłamem wśród komiksów wydawanych na całym świecie. W pewnym momencie, dla którego niesłychanie ważne było wydanie „Maus. Opowieść ocalałego” Arta Spiegelmana. Powieść graficzna autorstwa amerykańskiego rysownika zdobyła Nagrodą Pulitzera w 1992 roku. Pierwsze polskie wydanie ukazało się dopiero w 2001 roku. Komiks ten był zaczynem do popularności takich publikacji i w zasadzie to dziś trend ten się utrzymuje.

Po drugie, wielość tych komiksów, to również wielość różnego rodzaju zabiegów i chwytów. Współczesne badanie tego medium nie może pominąć tej gałęzi komiksowej twórczości. Do tego dochodzi tu sama wielość gatunków wśród tego typu komiksów.

Po trzecie, komiksy stały się formą opisu własnego życia. To gałąź artystyczna, która zyskała popularność w ostatnich dekadach we wszystkich możliwych sposobach wyrazu (literaturze, filmie etc.). Ważne jest więc i przyjrzenie się tym komiksowym wersjom opowiadania o sobie.

Komiks historyczny w Polsce

Komiks historyczny i edukacjaOd ponad dekady w Polsce obserwujemy znaczny wzrost zainteresowania komiksem m.in. przez instytucje historyczne, ale nie tylko. Niezwykle istotną w Polsce historyczną powieścią graficzną był surrealistyczny Achtung Zelig! Druga wojna Krystiana Rosenberga (scen.) i Krzysztofa Gawronkiewicza (rys.) w 2003 roku nakładem niezależnych wydawnictw. Co roku powstaje wiele komiksów historycznych wydawanych przez instytucje rządowe i edukacyjne. I tak m.in. Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Powstania Warszawskiego oraz Instytut Pamięci Narodowej, ale także mniejsze ośrodki jak np. Muzeum Getta Krakowskiego.

Oczywiście nie tylko historia jest przedmiotem zainteresowania w tworzeniu komiksów edukacyjnych. Wymienić możemy choćby antologię powstałą po Konkursie na krótką formę komiksową „Julian Tuwim” w 2013 roku, w której znajdują się komiksowe interpretacje dzieł poety. Innym pomysłem była seria „Od Podstaw” wydawnictwa Emblemat. W serii ukazały się części poświęcone m.in. socjologii, feminizmowi, Kartezjuszowi, Jamesowi Joyce’owi, Friedrichowi Nietzschemu, Jacques’owi Derridzie. Publikacje te zawierały wiele elementów komiksowych, w których autorzy wykorzystali specyfikę medium do tłumaczenia podstaw różnych idei. Były to jednak tłumaczenia publikacji obcojęzycznych.

 

Jeżeli interesują Cię szkolenia z komiksów w Twojej bibliotece, zapraszamy do sprawdzenia oferty: https://goodbooks.pl/szkolenia-dla-bibliotekarzy/komiksy/

0 comment
0 FacebookEmail
Komiks w instytucji kultury i szkole

Komiks staje się coraz popularniejszy wśród dzieci, młodzieży i… dorosłych. Mamy wielu fanów superbohaterów, ale także niszowych wydawnictw. Historie rysunkowe świetnie wpisują się w rytm naszych czasów. Czyta się je szybko i są przyjemnie dla oka. Nie przeczy to jednak temu, że są ambitne i pouczające. 

Moda na komiksy utrzymuje tendencję wzrostową. Potwierdza to wybudowanie specjalnej strefy dla komiksów na Targach Książki w Krakowie. Przy stoiskach komiksowych nie ma jak przejść – tłumy ludzi stoją w kolejkach po komiksy, aby tylko móc zobaczyć i dotknąć tych nowostek. Dlatego warto słuchać rynku i reagować na najmniejsze zmiany. Promocja komiksu w instytucji kultury może przyciągnąć do nas wielu nowych odbiorców. 

Kilka słów o szkoleniu „Komiks w instytucji kultury i szkole”

Czy czujesz, że coś Ci umknęło, kiedy nagle wszyscy wokół mówią o komiksach? 

W zeszłym roku obchodziliśmy stulecie polskiego komiksu, od kilku lat powieści graficzne zdobywają na świecie najważniejsze nagrody literackie, Francja ogłasza rok 2020 rokiem komiksu… O co tu chodzi? Czy wszyscy zwariowali, czy może jednak komiks to część kultury dużo bogatsza niż świat superbohaterów? Może warto przyjrzeć się jej z bliska, zaprosić do swojej instytucji, biblioteki, szkoły, muzeum

To szkolenie ułatwi uczestnikom raz na zawsze rozprawić się z krzywdzącym stereotypem, który wciąż towarzyszy komiksom, a następnie przygotuje ich do pracy z tym medium w swojej instytucji. Podczas spotkania grupa pozna sprawdzone metody na zorganizowanie, finansowanie i koordynację projektów związanych z komiksem. Oprócz tego otrzyma narzędzia do samodzielnych działań, na podstawie scenariuszy zajęć, pomysłów na warsztaty oraz inspirujących akcji czytelniczych. Uczestnicy odkryją potencjał edukacyjny i kulturotwórczy powieści graficznych i z całą pewnością ukończą szkolenie pełni zapału do pracy z komiksami.

Kto może się zapisać? 

Wszyscy! Zapraszamy bibliotekarzy (także szkolnych), księgarzy, muzealników, pracowników instytucji kultury i każdego, kto fascynuje się komiksami lub dopiero chce zacząć swoją przygodę z powieściami graficznymi 🙂 Komiksy - szkolenie otwarte

Kiedy odbywają się szkolenia? 

Przedstawiamy dokładny rozkład jazdy:

  • Wrocław: 4 marca 2020, środa, godz. 10.00-15.00;
  • Warszawa: 6 marca 2020, piątek, godz. 10.00-15.00;
  • Poznań: 11 marca 2020, środa, godz. 10.00-15.00;
  • Kraków: 13 marca 2020, piątek, godz. 10.00-15.00. 

Jaki jest koszt szkolenia? 

Osoby, które zapiszą się dwa tygodnie przed szkoleniem, zapłacą 199 PLN + VAT. 

Później cena wynosi 249 PLN + VAT

Uwaga! Zachęcamy do skorzystania z promocji 3+1! Jeżeli zbierzesz grupę na szkolenie z czterech osób, to czwarta otrzyma wejście za darmo.

Jak się zapisać? 

Należy wypełnić formularz zgłoszeniowy → https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfu51_yrHVqgqI7eVxKI0X1dtH_bTUJo1rWdPsgDppdSIDZAg/viewform?fbzx=1252310608808371719

Wydarzenie na Facebooku: Komiks w instytucji kultury i szkole.

Kilka słów o prowadzącej?

Szkolenie poprowadzi Joanna Grzelczyk, prawdziwa pasjonatka komiksu. 

joanna grzelczykHistoryczka sztuki z ponad pięcioletnim stażem zawodowym w Miejskiej Bibliotece Publicznej we Wrocławiu. Animatorka kultury, założycielka i moderatorka pierwszego na Dolnym Śląsku Dyskusyjnego Klubu Komiksu dla dorosłych. Prowadzi spotkania autorskie z twórcami komiksów i organizuje warsztaty z zakresu kultury komiksu dla różnych grup wiekowych. Pisze i koordynuje projekty popularyzujące komiks i literaturę, wymyśla rozmaite akcje czytelnicze. Szczególnie dba o edukację młodzieży. Finalistka konkursu „Zwyrtała” na najlepszy projekt promujący czytelnictwo (2018). Uczestniczka licznych szkoleń i konferencji. W swoich działaniach lubi łączyć różne dziedziny aktywności, korzystając z zawodowego doświadczenia i wykształcenia akademickiego. Oprócz komiksu pasjonuje się książką artystyczną, ilustracją książkową, architekturą i podróżami.

Zapisujcie się śmiało i licznie. Z chęcią przyjmiemy wszystkich! 

Ilość miejsc jest ograniczona, więc nie zwlekajcie ze zgłoszeniami 😉

Na wszystkie pytania z chęcią odpowiemy. Zapraszamy do kontaktu z koordynatorką Joanną:

e-mail: [email protected]

telefon: 530 752 569

Jeśli chcesz zorganizować takie szkolenie w swoim mieście lub swojej bibliotece – zbierz grupę z co najmniej 20 chętnych osób i skontaktuj się z nami!
0 comment
0 FacebookEmail
Zrozumieć komiks (1)

Komiks w bibliotece – jest to temat bardzo obszerny. Ale ciężko jest do niego się zabrać, jeżeli prawie nic nie wiemy na ten temat. 

Słowo komiks powstało z połączenia angielskich wyrazów comic + strip. Właśnie w takiej formule powstawały pierwsze historie obrazkowe, za które uważane są: „Yellow Kid” (1895) Richarda Feltona Outcaulta i „Katzenjammer Kids” (1897) Rudopha Dirksa. Narracje tworzone były właśnie z kadrów zgrupowanych w linii horyzontalnej z charakterystycznymi dymkami o zabarwieniu czysto humorystycznym, które publikowane były w prasie.

Pochodzenie komiksu

Korzeni komiksu poszukuje się już w prehistorycznych malowidłach naskalnych, ale i w średniowiecznym malarstwie iluminacyjnym, w którym funkcję dymków pełniły filakterie. Jednak za właściwe protokomiksy uznać należy dzieła Rudolpha Töpffera (1799-1846), Gustava Doré (1832-1883) oraz Wilhelma Buscha (1832-1908) .

Pierwszym polskim komiksem była historia pt.: „Ogniem i mieczem, czyli przygody szalonego Grzesia – powieść współczesna” wydawana od lutego 1919 roku we Lwowie na łamach tygodnika satyrycznego „Szczutek”. Jednak najpopularniejszą publikacją pierwszych lat istnienia komiksu w Polsce jest wydawany od 1933 roku Koziołek Matołek autorstwa Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza, który de facto określić należy jako parakomiks ze względu na dialogi, które zamieszczone są nie w dymkach lecz pod rysunkami.

Czym jest komiks?

Krzysztof Teodor Toepltiz w jednej z pierwszych polskich prób usytuowania komiksu w przestrzeni sztuki. Badacz formułuje swoją definicję tak: „Komiks jest to ukształtowana na przełomie XIX i XX wieku, głównie w związku z rozwojem prasy, zwłaszcza amerykańskiej, szczególna forma graficznego powiązania rysunku i tekstu literackiego (jedności ikono-lingwistycznej), służąca rozwijaniu narracji lub obrazowaniu znaczeń, których czytelność jest możliwa w ramach tego powiązania, bez dodatkowych źródeł informacji. Komiks występuje przeważnie pod postacią serii obrazków, powiązanych ciągłością czasową, przedstawiających działania powtarzających się postaci”. Badacz nieprzypadkowo w swojej pracy szuka analogii komiksu i rebusu. Jedną z nich jest właśnie specyficzne konstruowanie całości znaczeniowych z dwóch różnych tworzyw.Zrozumieć komiks (1)

Scott McCloud rozpoczyna swoją książkę „Zrozumieć komiks” od próby zdefiniowania komiksu. U podstaw jego założeń jest stworzenie szerokiej definicji. Można będzie usytuować w niej komiksy różnego rodzaju, a przy tym nie obejmie się innych gatunków niż sam komiks. Punktem wyjścia jest uznanie – za Willem Eisnerem – komiksu jako „sztuki sekwencyjnej”. Komiks dla badacza to: „celowa sekwencja sąsiadujących ze sobą obrazów plastycznych i innych, służąca przekazywaniu informacji i/lub wywołaniu reakcji estetycznej u odbiorcy”.

Narodziny komiksu

Amerykański badacz przybliża historię i moment narodzin komiksu. Formy komiksu dopatruje się już w manuskryptach czy tkaninie z Bayeux. Wskazuje on, że komiksu możemy poszukiwać w zasadzie we wszystkich epokach. Częsta teoria, iż narodziny komiksu związane są z amerykańską prasą przełomu XIX i XX wieku – dla komiksologa – to wyłącznie pewne uproszczenie wynikające z faktu, że pierwsze prace teoretyczne z tego zakresu powstawały właśnie w USA. Autor ten rozkwit formy komiksowej ponad sto lat temu tłumaczy w oparciu o ruchy awangardowe.

W swych początkach kultury i cywilizacje (m.in. mezopotamska, egipska, chińska) tworzyły sztukę na pograniczu literatury i sztuk plastycznych. Działo się tak przez ikoniczność znaków pisanych. Z czasem, przez kolejne stulecia, literatura i malarstwo starały się jak najbardziej od siebie oddalić. 

Sztuki te doszły do momentu, w którym jedno i drugie sytuuje się na przeciwległych końcach podstawy „trójkąta McClouda” i w żaden sposób nie wiążą się. Pierwszym przełomem jest impresjonizm. Za nim kolejno powstające ruchy awangardowe: ekspresjonizm, futuryzm, dadaizm, konstruktywizm etc. One powodują, że media malarskie i literackie zbliżają się do siebie. To znaczy, że powstanie komiksu, jako medium łączącego warstwę ikoniczną i językową wydaje się nieuniknione.

Komiksy i dzieci

Łączenie obrazów i słów jest naturalne dla dzieci. Z czasem, w którym dziecko dorasta, książki przeznaczone dla niego mają coraz mniej obrazków, aż w końcu pozostaje sam tekst. To przeznaczenie obrazów dla dzieci, połączenie sztuk, które miały być jak najdalej wzajemnych relacji oraz inspiracje literaturą, malarstwem i teatrem przez film i komiks spowodowało pojmowanie tej drugiej grupy w ramach kultury popularnej.

Wspomniałem o trójkącie stworzonym przez amerykańskiego badacza. Wykorzystując go możemy usytuować wszystkie komiksowe rysunki i dokonać porównań między nimi. Na wierzchołkach podstawy sytuuje on rzeczywistość i sens, zaś na szczycie płaszczyznę obrazu (formy abstrakcyjne i niemimetyczne). Te dwa pierwsze łączy „krawędź reprezentacji”, rzeczywistość i płaszczyznę obrazu „krawędź wzrokowa”. Jednakże „krawędź koncepcji” to odcinek między sensem i obrazem. 

W tym trójkącie autor przedstawia zarówno historię sztuk plastycznych, jak i możliwości komiksu. Osadza w nim wiele sylwetek bohaterów komiksowych, a tym samym wskazuje na ich różnorodność.

Bohater a czytelnik

McCloud, na przykładzie ludzkiej twarzy, dokładnie opisuje gamę możliwości rysowników. Szczegółowe odwzorowanie ludzkiej twarzy powoduje stworzenie pewnego dystansu między bohaterem i czytelnikiem. Jeżeli jednak twarze są uproszczone, a nawet abstrakcyjne (okrąg z dwoma kropkami i kreską) to powoduje, że czytelnik odbiera obraz jako ludzką twarz. Takie ogólne przedstawienie, w którym brak cech indywidualnych pozwala też czytelnikowi na utożsamienie się z bohaterem. Autor dzięki temu wikła czytelnika w prowadzoną narrację. Komiksy z realistycznymi obrazami istnieją głównie na poziomie wizualnym, a to oddala go od świata idei. Dla amerykańskiego komiksologa ten chwyt uproszczenia postaci jest nie tylko ciekawym zjawiskiem, ale również olbrzymią zaletą komiksu.

Żeby dowiedzieć się  więcej na temat komiksów i tego, jak z nimi można pracować w bibliotece, animując czytelnictwo w praktyce, zapraszamy do zapoznania się z listą naszych szkoleń z komiksów.

0 comment
0 FacebookEmail

[mc4wp_form id=”896″]